Close
Close

19 rzeczy, które zaskoczą Cię w Wietnamie!

Skip to entry content

Po tym jak w 2016 w końcu zrealizowałem marzenie z czasów jedzenia bułek posmarowanych nożem i poleciałem do Tajlandii, bardzo zajawiłem się na Azję i wiedziałem, że muszę tam wrócić. Choćby po to, żeby liznąć trochę słońca w trakcie półrocznej polskiej zimy. Wybór padł na Wietnam ze względów gastronomicznym – pozdro dla zupiarzy i sajgoniarzy – i oczywiście ekonomicznych – Japonia cały czas poza moim zasięgiem, chlip, chlip.

I co? I o ile Tajlandią byłem oczarowany, o tyle Wietnam mnie rozczarował. Nie wiem, czy to kwestia tego, że tylko raz możesz być zachwycony Azją pierwszy raz i pewne rzeczy już nie robią na Tobie wrażenia, czy może chodzi o to, że Tajowie w odróżnieniu od Wietnamczyków, nie traktowali mnie jak chodzącego worka z dolarami. Tak czy inaczej, w Wietnamie było w porządku – nie beznadziejnie, ale też nie porywająco. Ot, ciekawe doświadczenie, którego nie mam potrzeby powtarzać.

Część rzeczy mnie urzekła, część pokazała mi środkowy palec, ale z pewnością żadna z nich mnie nie znudziła. Przed Tobą 19 rzeczy, które zaskoczą Cię w Wietnamie!

1. Skutery, WSZĘDZIE skutery!

W Wietnamie jest 45 MILIONÓW zarejestrowanych skuterów, przy 92-milionowej populacji ludzi, z czego 5 milionów porusza się po ulicach Hanoi. Na papierze może to nie robi wrażenia, ale gdy tylko dotrzesz z lotniska do miasta już tak. Ruch uliczny jest przerażający i to nie jest metafora. Każde przejście przez ulicę jest kładzeniem swojego życia na szali.

Wietnamczycy jeżdżą jakby im się śpieszyło do sprawdzenia empirycznie czy jest życie po śmierci, nie stosując się do żadnych zasad ruchu drogowego. Pomijam już kwestię kierunkowskazów i pasów, ale dla nich nie istnieje nawet sygnalizacja świetlna. Myślisz, że jak stoisz na światłach i masz zielone, to znaczy, że możesz bezpiecznie przejść? Hahaha, niezły żart. To znaczy, że samochód lekko przyhamuje zanim Cię potrąci. Na ulicy panuje prawo silniejszego, a przechodzień jest wyłącznie niechcianym intruzem.

Skutkuje to tym, że w Wietnamie w wypadkach drogowych rocznie ginie 14 000 ludzi. Czyli 1,5 osoby co każdą godzinę.

2. Palenie śmieci na ulicy

W Polsce śmieciami pali się w piecach na wsiach i w małych miejscowościach. Głównie po to, żeby ogrzać dom. W Wietnamie śmieci pali się na ulicy w stolicy kraju. Bo tak.

3. Kawa z jajkiem

Tak zwane egg coffee. Kawa z jajkiem brzmi jak przepis na rozwolnienie, a jest zadziwiająco dobra i była moim ulubiony deserem w trakcie podróży po tym kraju. Wersja bez koglu-moglu również bardzo pierwsza klasa.

4. Wiosłowanie nogami

Nie pytajcie jak oni to robią, bo nie mam najmniejszego pojęcia, ale na rzece w Tam Coc – wiosce obok Ninh Binh – Wietnamczycy wiosłują nogami. Gdyby to nie było wystarczająco zaskakujące, to w ten sposób są w stanie pokonać półtoragodzinną trasę metalową łodzią z dwoma turystami. I to nie tylko mężczyźni, ale również kobiety. Kilkukrotnie w ciągu dnia.

Szacunken.

5. Kury w klatkach dla chomików

Jedna z bardziej niehumanitarnych akcji jakie widziałem w Hanoi. Lokalsi uważają, że spoko pomysłem jest trzymanie drobiu w klatkach dla gryzoni przed swoimi mieszkaniami. Nie wiem, czy nie miałem okazji zaobserwować, czy po prostu tego nie robią, ale nie widziałem, żeby je karmili albo usuwali odchody.

6. Kraj milionerów

Wietnamską walutą są dongi – skrót VND – i najtańszy produkt jaki kupowałem w tym kraju – duża woda w ichniejszej Żabce – kosztował 10 000, czyli 1,6zł na polskie. Znaczy to tyle, że żeby być milionerem w tym kraju wystarczy mieć 160 złotych. Czułem się jak gwiazda TVNu. Przez całe ćwierć minuty.

7. Trudne warunki pracy w Gastro

Podobnie jak w Tajlandii, gotuje się wszędzie i na wszystkim, naczynia płucze się w brudnej wodzie w misach, a tą samą gołą dłonią, którą liczy się pieniądze, wrzuca się mięso do gara. I tak samo nie ma to przełożenia na zatrucia, biegunki, ani wymioty. Co kolejny raz mnie zaskakuje, bo po jedzeniu w Polsce – teoretycznie przygotowywanym zgodnie z normami sanepidu – nie raz miał sensacje żołądkowe.

8. Mgła i deszcz

W miejscowościach, w których jest za mało skuterów, żeby promienie słoneczne mógł zasłaniać smog, zasłania je mgła albo deszcz. Wietnam ma wiele malowniczych pejzaży, niestety na zdjęciach wyglądają jak namalowane kurzem. Ostrość odzyskaliśmy dopiero na wyspie na południu kraju, przy okazji przypominając sobie jak wygląda słońce. Wcześniej musieliśmy wierzyć na słowo, że faktycznie nad tym krajem również świeci.

9. Opiekanie psów i kóz w całości

Tego podpunktu nie zilustruję zdjęciem, bo nie byłem w stanie zmusić się, żeby je zrobić.

Tak, Wietnamczycy jedzą psy, przy czym nie są one ich narodowym daniem, jak kebab w Polsce, i nie znajdziemy budek serwujących to zwierzę na każdym rogu. Za to, gdy już trafimy na takie miejsce, to trudno będzie wymazać je z pamięci. W Wietnamie zwierzęta opieka się w całości – razem z głową – i w takiej też formie wystawia na ulicę, żeby zachęcić klientów. Znaczy to, że próbując nie zginąć w wypadku drogowym w trakcie poruszania się po Hanoi, można ni z tego, ni z owego trafić na stojący na chodniku stolik z upieczonym kundelkiem. A przemieszczając się po Ninh Binh z upieczoną kozą.

Wnioskując po grymasach na pyskach zwierząt, piecze się je żywcem.

10. Modlitwa z pieniędzmi

Że Budda lubi dary losu, to wiedziałem już po wizycie w Bangkoku – tam zostawiało mu się Fantę, Sprite’a albo browarka. Tutaj za to dowiedziałem się, że w dobrym tonie jest modlić się do niego z plikiem banknotów w dłoniach, a potem robić przed jego podobizną to, co Fat Joe na klipie do „Make it rain”. Co kraj to obyczaj.

11. Mrożona herbata

W Wietnamie oprócz świetnej kawy mają też świetne herbaty, w tym ultra zajebiste mrożone. Nie wiem, co mogę powiedzieć oprócz tego, że te z Cha Go były jak schłodzone płynne niebo na języku i chciałbym je w Polsce.

12. Selfie sportem narodowym

Byłem na wielu konferencjach, wyjazdach i innego typu wydarzeniach blogowych, na których ludzie z internetu robili sobie sajmojebki, i nikt z nas nie ma podjazdu do Wietnamczyków. Oni, jak to się mówi nie używając wulgaryzmów, nie uprawiają seksu w tańcu. U nich zrobić sobie selfie, to jak poprawić okulary na nosie. Nie ma różnicy czy masz 4, czy 104 lata, wszyscy walą fotograficzne autoportrety z ręki na potęgę.

Szczerze mówiąc, to im trochę zazdroszczę tego braku żenady, bo mnie jednak – mimo, że to w końcu moja praca – często jest głupio tak się onanizować do przedniej kamerki w miejscu publicznym.

13. Zupa dobra na wszystko

Wietnam słynie z zup, które je się o każdej porze dnia i nocy, a zwłaszcza z pho – ichniejszego rodzaju rosołu z wkładką. Tradycyjne warianty to pho bo – z wołowiną, i pho ga – z kurczakiem, aczkolwiek widziałem wersje z naprawdę różnymi rzeczami w środku. Czy mięsny wywar z pływającymi elementami, których nie jesteś w stanie zidentyfikować może dobrze wchodzić na śniadanie? No, pewnie! A na kolację? Tymbardziej!

Gorąco polecam wszelkie płynne substancje podawane w ulicznych lokalach, w których taborety ogrodowe są tak małe, że siedzisz tylko na jednym półdupku.

14. Kartony zamiast walizek

„Ogranicza nas tylko wyobraźnia” jak mówi jeden z popularniejszych cytatów motywacyjnych bez autora. Wielu lokalsów zdaje się brać te słowa za swoje motto, bo nadawanie kartonów jako bagaży rejestrowanych pod czasu lotu samolotem nie jest tu niczym niezwykłym. Może i niewygodne, może i nietrwałe, ale za to jakie hipsterskie.

15. Banh mi, czyli bagiety z wkładką

W Tajlandii za pieczywo płacisz jak za bitcoiny i trochę trzeba poszukać, żeby je znaleźć. W Wietnamie, w związku z tym, że Francuzi ich najechali i zrobili tam swoją kolonię, bagietki znajdziemy w zasadzie na każdym rogu. Próbowałem różnych wariantów i zdecydowanie najlepszym jest ten z włożonym do środka omletem z pasztetem. I oczywiście kolendrą, bo tutaj jedzenie bez kolendry jest jak całowanie się po pijaku – nie liczy się.

16. Rżnięcie turystów na hajs

Niestety wielu Wietnamczyków mając kontakt z obcokrajowcami, zachowuje się jakby nie miało przed sobą człowieka, tylko bankomat. Co prawda jeszcze sporo brakuje im do Egipcjan, którzy białym ludziom niemal wyrywają pieniądze z portfela, ale da się odczuć, że każdy uśmiech jest wykalkulowany.

Oprócz standardowego naganiania, wciskania badziewia i różnicowania ceny w zależności czy wyglądasz na Amerykanina czy Europejczyka, jest jeszcze bardziej wyrafinowany sposób na wyciągnięcie hajsu z turystów. Jeśli znudzi Ci się jedzenie na ulicy i będziesz chciał spożyć posiłek niemając kolan pod brodą, możesz doznać lekkiego szoku. W miejscach z krzesłami normalnych rozmiarów często do cen potraw, które widziałeś w menu doliczane jest 5% za obsługę i 10% VATu. Bo jak wiadomo, podawanie cen z VATem to tylko zachodnia fanaberia.

17. Mężczyźni z długimi paznokciami

Tu niestety też nie pokażę Wam zdjęcia, ale pierwsze co mnie zaskoczyło po wyjściu z lotniska, to to, że kierowca Ubera miał naprawdę, ale to naprawdę długiego paznokcia u kciuka. Był transwestytą i nocą występował jako drag queen? A może bił rekord Guinessa? Możliwe, aczkolwiek bardziej prawdopodobne, że w ten sposób chciał zamanifestować swój status społeczny.

W Wietnamie mężczyźni, choć raczej starsi niż młodsi, zostawiają jeden lub dwa dużo dłuższe paznokcie, żeby pokazać, że nie pracują fizycznie. Gdyby zajmowali się uprawą ryżu musieli by ściąć szpony. Obleśne, ale czego się nie robi, żeby rwać panny na mieście.

18. Surowe sajgonki

To co w polskich knajpach z orientalnym jedzeniem nazywa się sajgonkami ma najczęściej tyle wspólnego z tymi wietnamskimi, co e-sport ze zdrowiem fizycznym. Sprawdzając jak chả giò faktycznie powinny wyglądać i smakować, dowiedziałem się przy okazji, że występują też w wersji bez smażenia. Surowe sajgonki, czyli marchewka, ogórek, sałata, mięso i makaron zawinięty w papier ryżowy, okazały się równie smaczne, co te potraktowane obróbką termiczną.

Aż się robię głodny jak przypomina mi się ich smak.

19. Ilu Wietnamczyków zmieści się na dwuosobowym skuterze?

To że jedynym prawem jakie Wietnamczycy respektują na drodze jest prawo dżungli, to jedno. Ale to, że ze skutera robią rodzinnego vana, to kwestia zasługująca na osobny akapit. Na jednośladzie przeznaczonym dla 2 osób potrafią jechać nawet w 5, wliczając w to dziecko niepotrafiące jeszcze chodzić. Które to najczęściej nie ma nawet kasku. Wygląda to jakby z cały sił starali się o nagrodę Nagrodę Darwina.

Czy warto polecieć do Wietnamu?

  (więcej ładnych widoczków z podróży znajdziecie na moim Instagramie)

Tuż nad sercem masz wydziaraną zupę pho? Dostajesz drgawek, jeśli nie zjesz makaronu ryżowego przez więcej niż 12 godzin? Twoją ulubioną grą jest rosyjska ruletka? Nie? To Wietnam możesz sobie odpuścić. Serio. W Tajlandii trafisz na równie egzotyczne widoki, a ludzie są milsi, ceny niższe i wszędzie owoce szejki. Ach te szejki…

Zobacz wpis: Jedzenie w Tajlandii: czego musisz spróbować?

Zobacz wpis: Ceny w Tajlandii. Ile kosztuje jedzenie, nocleg i internet?

Zobacz wpis: 23 rzeczy, które zaskoczą Cię w Tajlandii

---> PRZECZYTAJ KOLEJNY TEKST

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Jestem dorosły, a miałem być nieśmiertelny

Skip to entry content

Sylwester 2005: nie jestem dorosły

Jest północ, stoimy na ulicy, śnieg pada nam na twarze, ale nie czujemy jego chłodu. Jesteśmy pijani, młodzi i, od całej minuty, rocznikowo już pełnoletni. Drzemy się w niebo, drzemy się do siebie, drzemy się do wszystkiego. Jest zajebiście. Pijemy szampana i oblewamy nim ziemię, jakbyśmy oblewali cały świat. Bo cały świat jest nasz.

W naszych głowach rzeczywistość nie ma granic. Nie ma rzeczy, których nie możemy zrobić, nie ma miejsc, do których nie moglibyśmy pójść, nie ma pomysłów, których nie moglibyśmy zrealizować. Przyszłość to pusty zeszyt w linie, a my mamy od chuja długopisów.

– Jak będę miał syna,wiecie, kiedyś – zaczyna mówić M. z grubą warstwą mgły na oczach – to jak go lekarz już wyciągnie i klepnie w tyłek, to nabiję szkło z czyściocha i chuchnę mu w twarz.

– Żeby się zbakał? –upewniam się, czy przypadkiem nie połączyłem trzech różnych myśli, swojej, M. i kogoś z 50 osób, które nas otaczają, w jedną.

– Nooo! I to będzie pierwsze dziecko na świecie, które po porodzie będzie się śmiać, a nie płakać! – potwierdza M.

– Łooo, grubo! – klepie go po plecach R., wyciąga mu z ręki zieloną butelkę, bierze łyka i zaczyna tańczyć zataczając łuki rękami, z balkonu nad nami ktoś puścił „Stopione słońce” Natural Mystic – Jak kiedyś umrę, to to poleci na moim pogrzebie! –przekrzykuje petardy, race i strzelające korki.

Kiedyś. Kiedyś mój przyjaciel ma odurzać swoje nowonarodzone dziecko marihuaną, kiedyś mój przyjaciel ma zostać zakopany pod ziemią przy akompaniamencie polskiego reggae. „Kiedyś” ma nigdy nie nadejść, bo cały czas jest „teraz”, bo „kiedyś” jest osadzone w dorosłości. A my nie jesteśmy dorośli. I nie zamierzamy być.

Wakacje 2006: nie jestem nieśmiertelny

 

Pracuję w największej fabryce w mieście, a może nawet i w całym regionie, i maluję lakierem deski, żeby zarobić na wyjazd do Zakopanego. Z kumplami. Na tygodniową najebkę. Żar leje się z nieba, pot ze mnie. Odór z miksu ludzkich wydzielin i parującego kleju na hali produkcyjnej kłuje w nozdrza jeszcze mocniej niż na co dzień. Cieszę się, że  mogę pracować na zewnątrz.

W myślach liczę minuty, które zostały do końca dniówki i pieniądze, które, po odliczeniu biletów na pociąg, zostaną na imprezowanie. Wybija 16:00, podmywam pachy, chowam robocze ciuchy do plecaka i idę na autobus do domu.

Leżę na kanapie i gapię się w telewizor, czuję się jakoś dziwnie, słabo mi, próbuję wstać, zataczam się. Jakbym był pijany. Tylko, że nic nie piłem. Mama dotyka mojego czoła i każe mi zmierzyć temperaturę, termometr pokazuje jakieś 40 stopni. Jedziemy do szpitala.

W izbie przyjęć dowiaduję się, że dostałem udaru słonecznego, bo spędziłem 8 godzin na otwartym słońcu bez czapki, i że zatrułem się oparami z farby. Bo je wdychałem.

– To znaczy, że muszę zostać w szpitalu? – dopytuję, bo nie wierzę. Mam 18 lat, to nie jest wiek, w którym idziesz do szpitala, gdy coś Cię boli. W tym wieku jesteś z tytanu, niezniszczalny, jak złamiesz nogę, to pijesz browara, idziesz spać i na drugi dzień jest zrośnięta. W ostateczności łykasz APAP, ale nie idziesz, kurwa, do szpitala.

– Musi, to na Rusi, w Polsce jak kto chce – odpowiada gość w już dawno nie białym, przepoconym kitlu, nie odrywając wzroku, ani długopisu od kartki z moim imieniem i nazwiskiem – ale jak już jesteś, to szkoda, żeby za godzinę karetka specjalnie po ciebie jechała – dodaje podając popisany świstek.

Kolejne dwa tygodnie spędzam w pożółkłej sali bez zasłon z mężczyznami po wylewach i zawałach. Są starzy, bo dużo starsi ode mnie, ich ciała są rozlanymi galaretami, twarze napęczniałymi kiełbasami, penisy wysuszonymi ogórkami. Te ostatnie widzę, gdy są przewijani, bo ich stan nie pozwala im na sikanie w toalecie. Sranie zresztą też nie. W nocy nie mogę spać, słucham ich sapania, kaszlu, walki z demonami.

Ostatniej nocy, pół doby przed moim wypisem, ten na łóżku naprzeciwko mnie umiera. Jakieś trzy metry ode mnie. Ten sam lekarz, którego pytałem, czy muszę tu być, przychodzi stwierdzić zgon. Wywożą go. Przestaję być nieśmiertelny.

Początek lipca 2017: to już?

Mam na sobie garnitur. Czarną marynarkę, która dopina się na mnie na styk, a jeszcze jakiś czas temu była luźna, i czarne spodnie, które nie są od kompletu, bo do tych, które były od kompletu, to mogę się teraz tylko pomodlić o lepszą przemianę materii, ale na pewno nie zmieścić. Mam na sobie ten garnitur, koszulę i buty z Ryłko i cieszę się, że to tylko na chwilę, że to nie na co dzień.

– Obrączki – mówi kobieta z orłem zawieszonym na szyi. Wstaję, wyciągam kwadratowe pudełko z kieszeni i podaję.

Z P. znamy się od podstawówki, dokładnie od czwartej klasy. Od czasów kiedy procesory w komputerach taktowane były w megahercach, a telefony komórkowe służyły do dzwonienia, smsowania i gry w węża. Od bardzo dawna. Jeszcze wczoraj jadłem u jego babci podgrzewaną w mikrofali pizzę Riggę z szynką. Jeszcze kilka dni temu moja babcia pytała go, czy nie chce zalewajki. Jeszcze pamiętam jak po wuefie zrzucaliśmy się po 35 groszy na oranżadę w budce za szkołą, jak strącaliśmy śnieżkami sople z dachów.

– Jakie nazwisko będą nosić państwa dzieci? –urzędniczka pyta patrząc na P., a potem na [dziwnie mi z tym, to słowo jest strasznie obce w odniesieniu do ludzi, z którymi siedziałem w ławce i odrabiałem lekcje, nie pasuje do nich] jego żonę.

– Łączone – odpowiadają razem. Kobieta z trwałą kończy ceremonię. Ogłasza ich mężem i żoną.

To już?

Koniec lipca 2017: to już

Kończę ostatnie poprawki, chucham na tę powieść jakby była noworodkiem i mam tyle rzeczy do ogarnięcia przed wydaniem, że ze stresu nie mogę spać, ale i tak nie wyobrażam sobie, że mogłoby mnie tu dziś nie być. Dziś powinni być wszyscy. Jest sporo osób, nie wiem dokładnie ile, ale naprawdę sporo, ledwo mieszczą się przed kaplicą. Większości nie widziałem od matury. 10 lat. Wszyscy na czarno. Niektórych poznaję dopiero, gdy się przyjrzę, niektórzy są jak wycięci ze szkolnej fotografii, może z dwie zmarszczki im przybyły.

Patrzę się w sznurowadła tych samych butów z Rykło, w których trzy tygodnie temu wznosiłem toast za parę młodą, i zastanawiam jak to się stało. To nie tak miało być, nie powinniśmy się spotykać, nie w takich okolicznościach. Nie mamy jeszcze nawet 30 lat. Wciąż, na zewnątrz nie, ale w środku, głęboko, jesteśmy tymi dzieciakami, które tańczyły na ulicy z ruskim szampanem w dłoni. Dzieciakami traktującymi życie jak grę, którą można zasave’ować i zacząć od checkpointa, gdy coś pójdzie nie tak. To jest przecież za wcześnie. Za wcześnie o dekady, o całą jebaną wieczność, to w ogóle nie powinno mieć miejsca, przecież cały czas jest „teraz”, a nie „kiedyś”.

Gość prowadzący ceremonię mówi coś co ma uśmierzyć bólu, być szwami, taśmą klejącą, która owinie poszatkowane mięso i nie pozwoli mu się rozlecieć, pomoże się zrosnąć. Nie działa. Nie wiem jak u innych, bo ich nie widzę, deszcz na powiekach rozmywa mi otoczenie, kapie na dłonie, na czarne spodnie do garnituru nie od kompletu, na buty. Gadanie nie działa. Mieliśmy w tym zeszycie w linie narysować graffiti, projekt wrzutu na 10 pięter, mural jakiś, a R. odrysował w nim swoje kontury.

Zostaje nas już tylko kilku, stoimy w ciszy w jednej linii, patrzymy jak czterech spoconych chłopa bez koszulek podnosi płytę nagrobną i wstawia do środka urnę. G. wyciąga telefon i puszcza Natural Mistic. „Stopione słońce”.

Kurwa, to już.

---> SKOMENTUJ

Dni, kiedy chciałem tylko przetrwać…

Skip to entry content

Budzę się na materacu grubości podeszwy w klapkach. Na plecach czuję cały parkiet, każdą klepkę, w nozdrzach przypalone mleko. Ten materac to od dziewczyny, która traktuje mnie jak brata, mimo, że ją ledwo znam. Dała mi u siebie spać, bo kilka dni temu, zanim tu trafiłem, jeszcze nie miałem gdzie. To mleko, to śniadanie Tomka. Przypadkowego kolesia z Gumtree, z którym mieszkam. Oprócz niego sypia tu jeszcze jego dziewczyna i dwóch znajomych ode mnie z pracy. O ile bycie domokrążcą bez doświadczenia faktycznie można nazwać pracą, a nie grą w Lotto.

Trafiłem tu tydzień temu. Dwa tygodnie po tym jak spakowałem się do skórzanej torby po dziadku i powiedziałem mamie, że się wyprowadzam. Gdy akurat nie pracuję, staram się jak najdłużej spać, żeby jak najmniej jeść. Kiedy człowiek nie śpi zużywa energię i zamiast trzech posiłków dziennie potrzebuje czterech albo pięciu. Wiele lat później dowiem się, że pięciu posiłków dziennie potrzebuje każdy człowiek i to najzdrowszy cykl żywieniowy, ale w tym momencie stać mnie tylko na dwa i pół.

Jem spaghetti z sosem neapolitańskim z saszetki, ryż z margaryną albo chleb z serkiem topionym Hochland. Czekam na wypłatę. Chcę w końcu pójść na kebaba. Na coś z mięsem. Z moich obliczeń wynika, że powinienem dostać przynajmniej 1600zł. Dostaję 240zł. Bo cośtamcośtam.

Odkrywam Bar Mleczny Żaczek na Czarnowiejskiej. W lipcu 2008 roku rosół kosztuje tam 1,35zł za talerz. Jest blady, chudy i z całkowicie rozgotowanym makaronem. Jem go po kilka razy dziennie. Codziennie. I cieszę się, że za te 5,95zł co zostało mi z 10zł dziennego budżetu, mogę z tą dziewczyną co traktuję ją jak siostrę choć ledwo ją znam, iść nad Wisłę na piwo. Na trzy piwa. Harnasie z promocji w Kefirku.

Znów budzę się na materacu grubości podeszwy w klapkach i myślę o tym, że to się zmieni. Że muszę to tylko przetrwać.

***

Babcia nie żyje. Na poziomie świadomym ignoruję to. Była ścianę obok, w tym samym domu przez całe moje życie, 14 lat, a ja nie zastanawiam się, nie analizuję, nie mam wspomnień, ani nawet snów na ten temat. Przyjąłem i tyle. Nie drążę. Bez odbioru.

Na poziomie podświadomym dzieje się coś bardzo złego. Przestaję sypiać. Kładę się do tego łóżka, zamykam oczy i nic. I tak do czwartej. Piątej. Szóstej. Do momentu, kiedy mama wstaje do pracy i wiem, że ja powinienem do szkoły. Jestem przeżuty, wypluty.

Jest zima, brudny śnieg i błoto na podeszwach. Podjeżdża autobus bez ogrzewania, w którym woda pozamarzała na szybach. Powietrze śmierdzi beznadziejną, gryzie w gardło przy oddychaniu. Szkoła jest symulacją. Ktoś udaje, że chciał tu przyjść, ktoś udaje, że ma ochotę na rozmowę, ktoś udaje, że żart, który przed chwilą usłyszał był śmieszny, ktoś udaje, że po powrocie do domu nie dostanie pasem, ktoś udaje, że ma gdzie wracać. Każdy udaje.

Historia. Koleżance, która chciałby, żebym był dla niej kimś więcej niż kolegą, trzęsą się ręce. Jestem dzieciakiem, a przede wszystkim jestem w bańce z braku snu. Nie chcę w naszych kontaktach wychodzić nigdzie poza „cześć”. Gdyby mi powiedziała wprost, że chce ze mną chodzić, to chyba z nerwów bym zwymiotował. Jestem tu gościem, człowiekiem, który tu wpadł na chwilę, bo wiedział, że nie może schować się przed tym obowiązkiem w domu. A bardzo by chciał. Historyczka, która wiele, wiele lat później będzie stelażem pod nauczycielkę w mojej powieści, bierze ją do odpowiedzi. Pod tablicę. I próbuje ją po niej rozsmarować. Wgnieść ją w ścianę. Koleżanka wraca do ławki zakrywając twarz. Na następnej lekcji już się nie pojawia.

Ostatni dzwonek. Ktoś chce kogoś pobić. Bić go tak długo, aż z jego twarzy będzie ciekła krew. Ktoś boi się wyjść ze szkoły. Chowa się w toalecie. Wchodzi na muszlę klozetową, żeby nie było widać wystających stóp spod drzwi. Dostał na święta nową kurtkę od rodziców. Nie chce mieć w niej dziury. Oboje wiedzą, że to jutro się powtórzy.

Ten ktoś myśli o tym samym co ja, gdy kolejną noc z rzędu gapię się w sufit czekając na sen. Myśli o tym, do kogo ma się pomodlić, żeby to jakoś przetrwać.

***

Nie czuję wagi swojego ciała, spadam. Leżę na łóżku, a mimo to spadam. Wiem, że pod głową mam poduszkę, a pod barkami materac, ale ich nie czuję. Wpadłem do bezdennej studni i nie mogę się zatrzymać. To trwa od wczoraj, odkąd jakiś typ przed klubem podał mi fifkę. Zajarałem. Zaczęło mnie zarzucać, przestałem trzymać równowagę. Wszedłem z powrotem do środka. Ściany, parkiet, ludzie, DJ, hałas, światła, dziewczyny, z którymi tu przyszliśmy, wszystko wirowało i nie chciało się zatrzymać. Próbowałem się czegoś złapać, ale było za późno, podłoga pod moimi stopami przestała istnieć i zacząłem spadać.

Podbiegłem do Maćka, powiedziałem, że wychodzimy, że natychmiast muszę się znaleźć w domu, w łóżku, żeby dzwonił po taksę, bo zaraz wyjebie mi mózg z czaszki. Chwilę to trwało. Dłuższą chwilę. W końcu podjechała, próbowałem to jakoś opanować, ale nie mogłem, zaraz przecież będę w domu, w łóżku, położę się, zasnę i jutro wszystko będzie dobrze, nic z tego. Błędnik wariuje, wariuje, wariuje, wariuje, wariujewariujewariujewariujewariuje, wa-a-a-a-riu-u-u-u-je-e-e-e-e-e-e-e-e. Jak to się wyłącza, czemu to się nie wyłącza, niech ktoś to wyłączy, halo, słyszy mnie ktoś, halo? E-e-e-e-e-e-e-e-e.

Cała noc i cały kolejny dzień. Paranoja? Halucynacje? Trwałe uszkodzenie mózgu? Chyba tak. Chyba to ostatnie, chyba wszystko naraz.

Jak mogłem być tak głupi, jak? To nie była trawa, to był jakiś syf, wciągnąłem dym do ust i czułem, że to był jakiś syf, coś innego. Pieprzony dopalacz. Pieprzony dopalacz zniszczył mi mózg 6 lat przed tym, gdy media podniosą alarm, że można od tego umrzeć. Jak mogłem być tak głupi, jak?

Słońce zaczyna gasnąć, chmury stają się spopielonymi kartkami papieru, niebo broczy szarością, kończy się kolejny dzień. Próbuję wyjść z łóżka, próbuję wmówić sobie, że jest lepiej, że już nie spadam, że zaczynam czuć grunt pod stopami. Wchodzę do łazienki, staję przed lustrem: to się skończy, dasz radę, skończy się, naprawdę, to minie i znów będziesz normalny, będzie jak dawniej, musisz to tylko wytrzymać.

Musisz to tylko przetrwać.

***

Ludzka pamięć jest zawodna. Czasem widzimy świat wysmarowany smołą, tylko dlatego, że mamy gorszy moment, że nie jest tak jak oczekiwaliśmy. Nie doceniamy tego co mamy, wydaje nam się, że jest źle. Mamy wrażenie, że świat się kończy, podczas gdy prawdziwy koniec świata przeżyliśmy już dawno, dawno temu.

---> SKOMENTUJ

Kraków – miasto, które zapiera dech w piersiach!

Skip to entry content
Kraków jest magicznym miastem, zwłaszcza zimą! Każdego dnia przyjeżdżają tu setki par, by przeżyć romantyczne chwile…
…spacerując po klimatycznych uliczkach wokół Rynku Głównego…
…ciesząc się śniegiem na plantach…
…odkrywając uroki kultowych miejsc na Kazimierzu…
…czy robiąc sobie pamiątkowe zdjęcia pod Wawelem – miejscem wpisanym na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO!

Jednak Kraków, to nie tylko Stare Miasto. To także szereg hal widowiskowych i obiektów sportowych, miejsc, gdzie możemy spędzić czas aktywnie.
Wycieczka do Grodu Króla Kraka, to też świetna okazja do relaksu na łonie natury – Zakrzówek, czy Kopiec Piłsudskiego, to miejsca, w których można zapomnieć, że jest się w dużym mieście.
Ale Kraków to przede wszystkim miasto z duszą, miasto, które zapiera dech w piersiach!
W sezonie grzewczym niestety dosłownie, nawet w pomieszczeniach zamkniętych…
…chyba, że mamy oczyszczacz powietrza.

Wszyscy zdajemy sobie sprawę, że Kraków jest miastem, w którym zimą zdrowiej jest pić bimber, niż oddychać. Niewielu z nas jednak wie, że syf, o którym alarmują stacje pomiarowe za oknem, jest też w naszych domach. I w sypialniach, i w szkołach, i w przedszkolach, i w biurach.  I to nie tylko w Grodzie Króla Kraka, ale wszędzie, gdzie są problemy ze smogiem.

Jak wynika z badań naukowców z Akademii Górniczo-Hutniczej, w pomieszczeniach zamkniętych powietrze jest zanieczyszczone tylko o połowę mniej, niż na zewnątrz. Znaczy to tyle, że jeśli z soboty na niedzielę, na Radzikowskiego pyły zawieszone doszły do poziomu 1036% normy (tak, tu nie ma literówki: TYSIĄC TRZYDZIEŚCI SZEŚĆ procent normy, czyli 10 razy więcej, niż jest to dopuszczalne), to w mieszkaniach przy tej ulicy stężenie tych pyłów wynosiło średnio 518% normy. Jeśli ktoś ma bardziej szczelne okna, ciut mniej, jeśli ktoś ma mniej szczelne okna, ciut więcej.

Przed smogiem nie schowamy się ani pod łóżkiem, ani w piwnicy, ani za firanką u sąsiada. Jeśli nie chcemy chodzić w maskach antysmogowych po domu, mamy do wyboru albo zainwestowanie w oczyszczacz powietrza albo wyprowadzkę z kraju.

Przed dłuższy czas, jak większość osób, ignorowałem problem i tak jak Konstanty Radziwiłł – minister zdrowia – wmawiałem sobie, że „smog to problem teoretyczny”. A potem zainteresowałem się tematem i dowiedziałem, że w Polsce, z powodu syfu w powietrzu, umiera rocznie 44 000 ludzi, 15 razy więcej niż w wypadkach drogowych. To jednak wciąż są tylko liczby, często abstrakcyjne i niezrozumiałe. Najbardziej sprawę z problemu zdałem sobie w momencie, kiedy na zewnątrz zacząłem chodzić w masce, a w domu korzystać z oczyszczacza powietrza.

Co się okazało? Że wszyscy, którzy mówili „to nie kac, to smog”, mieli rację.

Od jakiegoś czasu używam oczyszczacza Electrolux EAP 300 z filtrem HEPA (zatrzymującym największy rakotwórczy paździerz zawieszony w powietrzu) i z filtrem węglowym (łapiącym sierść, kurz i zapachy), i gdy wchodzę do domu, czuję się jakbym teleportował się nad morze. Nagle okazało się, że można się budzić bez zwały z rana i nie czuć się zmulonym wieczorem, można też pozbyć się dziwnych bólów głowy, drapania w gardle i kaszlu biorącego się znikąd.

EAP 300 ma czujnik jakości powietrza, pokazujący jak bardzo zanieczyszczone jest to, czym oddychasz Ty i Twoje dziecko/pies/babcia, i funkcję automatycznego dostosowywania prędkości filtrowania, przez co, gdy otworzysz okno, żeby przewietrzyć miasto, sam wie, że ma pracować intensywniej. Oprócz tego, ma też taki bajer jak tryb nocny, który wycisza sprzęt, gdy tylko w pomieszczeniu zgaśnie światło. Co to daje? Poza sprawami, o których pisałem wyżej, przestałem mieć problemy z zasypianiem, które dziwnym trafem pojawiały się razem ze startem sezonu grzewczego. I przestałem sobie wmawiać, że gorsze samopoczucie to z braku słońca. Nie. To od smogu.

Filtr w domu, to w tej chwili jedyny sposób, by Kraków był miastem, które zapiera dech w piersiach, tylko metaforycznie.

dziękuję marce Electrolux, że została patronem tego wpisu, bo materiał ukazujący absurd, do którego popycha nas smog, chciałem stworzyć, odkąd zauważyłem, że zimą ubrania śmierdzą mi rozpałką po każdym spacerze

---> SKOMENTUJ